Είστο Άμστερνταμ όταν μια ολόκληρη γενιά Ελλήνων bartenders δικαιώθηκε. Έξι ελληνικά μπαρ μπήκαν στην 50άδα με δύο από αυτά να κρατούν την 1η και 2η θέση.
By Denny Kallivoka
Θυμάμαι το 2004, όταν η Ελλάδα πέρασε στους «16», μετά στους «8», στους «4» και τελικά έφτασε στον τελικό του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος. Θυμάμαι εκείνη τη βραδιά που, παρότι δεν υπήρξα ποτέ football fan, κρατούσα την ανάσα μου και το στομάχι μου ήταν κόμπος. Και όταν τελικά γίναμε πρωταθλητές Ευρώπης, ουρλιάζαμε. Ένιωθες ότι δεν έφτανε ο αέρας στα πνευμόνια σου να χωρέσει τόση χαρά.
Έτσι ακριβώς ένιωσα στο Άμστερνταμ.
Στο Άμστερνταμ, στην πρώτη απονομή των Europe’s 50 Best Bars, ενός θεσμού που προσωπικά θεωρώ ότι χρειαζόταν η Ευρώπη. Όχι μόνο γιατί αναδεικνύει τα καλύτερα bars της ηπείρου, αλλά γιατί δίνει τη δυνατότητα σε ακόμη περισσότερα bars να αποκτήσουν τη διεθνή αναγνώριση που τους αξίζει. Bars που ίσως δεν είχαν ακόμη την ευκαιρία να βρεθούν στη λίστα των World’s 50 Best Bars, αλλά αποτελούν ήδη προορισμούς για όσους αγαπούν πραγματικά το bartending.
Και αυτό μόνο καλό μπορεί να κάνει. Για τα bars. Για τους bartenders. Για τους ταξιδιώτες που αναζητούν εμπειρίες. Και τελικά για ολόκληρη την ευρωπαϊκή bar σκηνή.
Εκείνο το βράδυ της 30ς Ιουνίου….
Το countdown ξεκίνησε.
Οι θέσεις κατέβαιναν μία-μία.
Στο No. 33 ακούστηκε το Gorilla, εκπροσωπώντας τη Θεσσαλονίκη μας, που –αν δεν κάνω λάθος– μαζί με το Ίνσμπρουκ και την Κρακοβία ήταν από τις ελάχιστες μικρότερες ευρωπαϊκές πόλεις που κατάφεραν να βρεθούν στη λίστα.
Μετά το The Clumsies στο Νο.30.
Το Baba au Rum στο Νο.14. Ένα bar που παραμένει στην παγκόσμια ελίτ περισσότερο από δέκα χρόνια και που ήταν εκείνο που άνοιξε πρώτο τις διεθνείς πόρτες για τα ελληνικά bars.
Στο Νο.13 το Barro Negro, αποδεικνύοντας ότι ένα ελληνικό agave bar μπορεί να συγκαταλέγεται ανάμεσα στα κορυφαία της Ευρώπης.
Και οι θέσεις συνέχιζαν να κατεβαίνουν…
Μέχρι που φτάσαμε στην πεντάδα. Γύρω μας βρίσκονταν μερικά από τα σημαντικότερα bars της Ευρώπης. Και δύο αθηναϊκά bars. Κοιταζόμασταν μεταξύ μας. Και όταν ανακοινώθηκε το Νο.3 και δεν ήταν ελληνικό, ουρλιάζαμε όπως το 2004. Τόσο που, για άλλη μία φορά, δεν έφτανε ο αέρας στα πνευμόνια μας.
Το The Bar in Front of the Bar ανακηρύχθηκε το No.2 καλύτερο bar της Ευρώπης.
Και λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, το Line έγινε το καλύτερο bar της Ευρώπης.
Ειλικρινά…
Δεν θυμάμαι πολλές φορές να έχω νιώσει τόσο περήφανη. Όχι μόνο για τις διακρίσεις. Αλλά γιατί ήξερα τι κρυβόταν πίσω από αυτές.
Δεν κέρδισε μόνο το Line. Δικαιώθηκε μια ολόκληρη γενιά.
Αυτό που έγινε εκείνο το βράδυ δεν αφορά μόνο έξι ελληνικά bars. Αφορά μια ολόκληρη γενιά ανθρώπων.
Μια γενιά που τα τελευταία είκοσι χρόνια ταξίδεψε όσο λίγες. Που παρακολούθησε σεμινάρια, έκανε guest shifts, αντάλλαξε ιδέες, συνεργάστηκε, δοκίμασε, απέτυχε, ξαναδοκίμασε και συνέχισε να εξελίσσεται.
Μια γενιά που πίστεψε ότι η Ελλάδα μπορούσε να σταθεί δίπλα στις μεγαλύτερες bar σκηνές του κόσμου. Κάποιοι άνοιξαν τον δρόμο. Άλλοι τον διεύρυναν.
Και σήμερα μια νέα γενιά συνεχίζει να τον εξελίσσει.
Γι’ αυτό και αυτή η επιτυχία δεν είναι μόνο η επιτυχία του Line. Ούτε μόνο του The Bar in Front of the Bar.
Είναι η επιβεβαίωση μιας ολόκληρης διαδρομής.
Είναι η επιβεβαίωση ότι όταν μια κοινότητα λειτουργεί με γνώση, συνεργασία και γενναιοδωρία, μπορεί να φτάσει πολύ πιο μακριά απ’ όσο ίσως φανταζόταν.
Τα bars μας είναι μικρές επιχειρήσεις. Και αυτό κάνει την επιτυχία ακόμη μεγαλύτερη.
Αυτό που συνέβη στο Άμστερνταμ είναι πραγματικά σπουδαίο.
Όχι γιατί δεν το άξιζαν τα ελληνικά bars.
Αλλά γιατί τα περισσότερα από αυτά είναι μικρές επιχειρήσεις, με ιδιοκτήτες που εξακολουθούν να βρίσκονται καθημερινά πίσω από τη μπάρα.
Δεν έχουν επενδυτές. Δεν διαθέτουν απεριόριστα budgets.
Έχουν ανθρώπους. Έχουν ομάδες. Έχουν αμέτρητες ώρες δουλειάς. Έχουν προσωπικό χρόνο που θυσιάστηκε. Έχουν δικά τους χρήματα. Έχουν αστείρευτο πάθος.
Και, πάνω απ’ όλα, έχουν μια κοινότητα που έμαθε να μοιράζεται τη γνώση αντί να τη φυλάει για τον εαυτό της.
Και ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο μυστικό της επιτυχίας της ελληνικής bar σκηνής.
Ηθικό δίδαγμα Νο1
Για όποιον δεν το έχει καταλάβει ακόμα:
Στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη μπορείς να πιεις, με περίπου 12 ευρώ, ποτό στα καλύτερα bars της Ευρώπης.
Και πέρα από αυτά τα έξι bars που βρέθηκαν στη λίστα, υπάρχουν δεκάδες ακόμη εξαιρετικά bars που αξίζει να ανακαλύψει κανείς.
Οπότε, μη βλέπω άδειες μπάρες στο κέντρο Δευτέρες, Τρίτες και Τετάρτες.
Κάποιοι ταξιδεύουν από την άλλη άκρη του κόσμου μόνο και μόνο για να καθίσουν σε αυτές τις μπάρες.
Ηθικό δίδαγμα Νο2
Ο χώρος του bartending τα τελευταία είκοσι χρόνια αποτελείται από ανθρώπους που αγαπούν βαθιά αυτό που κάνουν.
Ταξιδεύουν σε όλο τον κόσμο. Ανταλλάσσουν επιρροές. Επιστρέφουν με νέες ιδέες.
Πρωτοστατούν σε θέματα ισότητας, συμπερίληψης και βιωσιμότητας. Και τελικά κάνουν τον κόσμο μας λίγο καλύτερο.
Αποτελούν ίσως τους καλύτερους πρεσβευτές της Ελλάδας στο εξωτερικό.
Μιας Ελλάδας με ανοιχτό μυαλό. Που προσπαθεί. Που δουλεύει σκληρά. Που αριστεύει. Που ξέρει να φιλοξενεί. Που αναδεικνύει τα προϊόντα της. Το κρασί της. Τα αποστάγματά της.
Οι bartenders μας ξοδεύουν χρόνο, χρήμα και ψυχή για να συστήνουν την Ελλάδα σε ανθρώπους από όλο τον κόσμο. Και χιλιάδες ταξιδιώτες επιλέγουν σήμερα να επισκεφθούν τη χώρα μας επειδή πρώτα την είδαν μέσα από τα μάτια ανθρώπων που εμπιστεύονται.
Τα bars μας είναι πρεσβευτές. Καλής θελήσεως.
Και σήμερα οι Έλληνες δεν διακρίνονται μόνο μέσα από τα bars της Ελλάδας.
Στο Dunlin στο Ίνσμπρουκ o Kώστας Καρβούνης, στο Late Bloomers στη Ζυρίχη ο Βαγγέλης και ο Αινείας και στο Nouvelle Vague στα Τίρανα, όπου ο Σοφοκλής και η ομάδα του έχουν αλλάξει την εικόνα της χώρα συνολικά μέσα από την δουλειά τους για το μπαρ τους. Ο Σωτήρης Κονόμη του Spy Bar, o Άγγελος Μπάφας του Kato, o Θάνος Τζανετόπουλος του Savoy Bar Και σίγουρα ξεχνώ πολλούς. Η ελληνική παρουσία είναι πλέον αισθητή. Πράγμα που αποδεικνύει ότι η ελληνική φιλοξενία δεν είναι απλώς μια γεωγραφική έννοια.
Είναι μια κουλτούρα που ταξιδεύει μαζί με τους ανθρώπους της.
Όλα αυτά τα γράφω με περίσσιο πάθος γιατί ήμουν εκεί από την αρχή. Και η Ελένη το ίδιο.
Είδαμε τα πρώτα βήματα της ελληνικής bar σκηνής.
Είδαμε ανθρώπους να ταξιδεύουν με δικά τους χρήματα για να μάθουν.
Να επιστρέφουν με ιδέες .Να τις μοιράζονται. Να βοηθούν ο ένας τον άλλον.
Και ίσως, σαν λίγοι από τους ανθρώπους που παρακολουθούν αυτόν τον χώρο περισσότερο από είκοσι χρόνια, να αισθανόμαστε κι εμείς ότι βάλαμε ένα μικρό λιθαράκι σε αυτή τη διαδρομή.
Γι’ αυτό σήμερα δεν μπορώ παρά να πω δύο μόνο λέξεις.
Σας χαιρόμαστε. Σας καμαρώνουμε.
Η πρώτη λίστα που έλειπε από την Ευρώπη
Η πρώτη διοργάνωση των Europe ‘s 50 Best Bars, που πραγματοποιήθηκε στο Άμστερνταμ, σηματοδοτεί την έναρξη ενός νέου κεφαλαίου για την ευρωπαϊκή bar σκηνή. Πρόκειται για έναν θεσμό που έρχεται να συμπληρώσει τα World ‘s 50 Best Bars, αναδεικνύοντας με μεγαλύτερη λεπτομέρεια την ποιότητα, τη διαφορετικότητα και τη δημιουργικότητα που χαρακτηρίζουν σήμερα την Ευρώπη.
Και, αν κρίνουμε από την πρώτη κιόλας χρονιά, η ανάγκη για αυτή τη λίστα ήταν
Η φετινή κατάταξη περιλαμβάνει 50 bars από 22 διαφορετικές πόλεις, αποτυπώνοντας καλύτερα τη δυναμική της ευρωπαϊκής σκηνής. Από την Αθήνα, το Λονδίνο και τη Βαρκελώνη μέχρι το Παρίσι, το Μιλάνο, το Όσλο, την Πράγα, τη Μπρατισλάβα, τη Ζυρίχη και το Ίνσμπρουκ, την Θεσσαλονίκη, η Ευρώπη αποδεικνύει ότι η δημιουργικότητα δεν συγκεντρώνεται πια σε δύο ή τρεις πρωτεύουσες. Και θα εξαπλωθεί κι άλλο.
Η Αθήνα στην κορυφή της Ευρώπης
Μεγάλη πρωταγωνίστρια της βραδιάς ήταν, χωρίς αμφιβολία, η Αθήνα.
Το Line αναδείχθηκε No.1 bar στην Ευρώπη και ταυτόχρονα Καλύτερο Bar της Ελλάδας, επιβεβαιώνοντας μια πορεία που τα τελευταία χρόνια παρακολουθούμε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στεγασμένο σε μια παλιά γκαλερί στα Κάτω Πετράλωνα, το δημιούργημα των Βασίλη Κυρίτση και Νίκου Μπάκουλη και Δημήτρη Νταφόπουλου έχει καταφέρει να δημιουργήσει μια εντελώς δική του ταυτότητα, βασισμένη στη ζύμωση, στην κυκλική αξιοποίηση των πρώτων υλών και σε μια ολιστική προσέγγιση της βιωσιμότητας που επηρεάζει πλέον ολόκληρη την ευρωπαϊκή bar σκηνή.
Η Αθήνα όμως δεν σταμάτησε εκεί.
Το The Bar in Front of the Bar κατέκτησε τη δεύτερη θέση της λίστας, επιβεβαιώνοντας ότι η ελληνική πρωτεύουσα δεν διαθέτει απλώς ένα κορυφαίο bar, αλλά μια ολόκληρη σκηνή που συγκαταλέγεται πλέον στις σημαντικότερες της Ευρώπης.
Τη δυναμική αυτή συμπλήρωσαν το Barro Negro (No.13), το Baba au Rum (No.14) και το The Clumsies (No.30), ενώ η παρουσία του Gorilla από τη Θεσσαλονίκη στο No.33 απέδειξε ότι η ελληνική δημιουργικότητα δεν περιορίζεται μόνο στην Αθήνα.
Έξι ελληνικά bars στην πρώτη πενηντάδα. Ένα αποτέλεσμα που πριν από μερικά χρόνια θα έμοιαζε σχεδόν αδιανόητο.
Μια λίστα που κοιτάζει και προς το μέλλον
Τα έξι ελληνικά bars που κατέκτησαν την Ευρώπη
LINE (No.1)
Το Line δεν αναδείχθηκε το καλύτερο bar της Ευρώπης επειδή ακολούθησε τις τάσεις. Αναδείχθηκε επειδή δημιούργησε τη δική του φιλοσοφία. Με επίκεντρο τη ζύμωση, την κυκλική αξιοποίηση των πρώτων υλών και μια συνολική προσέγγιση στη βιωσιμότητα, κατάφερε να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο συζητά σήμερα ολόκληρη η ευρωπαϊκή bar σκηνή γύρω από το sustainability. Όλα αυτά, χωρίς να ξεχνά ποτέ ότι πάνω απ’ όλα πρέπει να προσφέρει νόστιμα cocktails και μια αυθεντική εμπειρία φιλοξενίας. Δεν είναι απλώς ένα μεγάλο bar. Είναι ένα bar που άνοιξε έναν καινούργιο δρόμο.
The Bar in Front of the Bar (No.2)
Από την πρώτη στιγμή που περνάς την πόρτα του, καταλαβαίνεις ότι εδώ η φιλοξενία δεν είναι μια λέξη. Είναι τρόπος λειτουργίας. Η ενέργεια της ομάδας, η αμεσότητα, η διάθεση να σε κάνουν να νιώσεις ευπρόσδεκτος και, φυσικά, τα εξαιρετικά cocktails, δημιουργούν μια εμπειρία που δύσκολα ξεχνάς. Δεν είναι τυχαίο ότι μέσα σε λίγα χρόνια κατάφερε να φτάσει μέχρι τη δεύτερη θέση της Ευρώπης. Είναι από εκείνα τα bars που σε κάνουν να θέλεις να επιστρέψεις πριν ακόμη φύγεις. Η ενέργεια του Κωνσταντίνου και Νίκου Θεοδωρακόπουλου του Άλεξ Τσελεπή και της ομάδας τους είναι μοναδική.
Barro Negro (No.13)
Όταν άνοιξε, πολλοί πίστεψαν ότι ένα bar αφιερωμένο στην tequila και γενικότερα στα αποστάγματα agave απευθύνεται σε περιορισμένο κοινό. Το Barro Negro απέδειξε ακριβώς το αντίθετο. Με βαθιά γνώση, αυθεντικό πάθος και σταθερά υψηλό επίπεδο, εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα agave bars της Ευρώπης. Ένας χώρος που δεν σερβίρει απλώς εξαιρετικά cocktails, αλλά εκπαιδεύει, εμπνέει και μεταδίδει την αγάπη του για μια ολόκληρη κουλτούρα με πρωταγωνιστές τον Στέλιο Παπαδόπουλο, τον Γιώργο Καβακλή και την ομάδα τους.
Baba au Rum (No.14)
Αν υπάρχει ένα bar που άλλαξε την πορεία της ελληνικής bar σκηνής, αυτό είναι το Baba au Rum και πιο συγκεκριμένα ο Θάνος Προυναρούς. Ήταν το πρώτο που απέδειξε διεθνώς ότι η Αθήνα μπορούσε να σταθεί ισάξια δίπλα στις μεγαλύτερες cocktail πρωτεύουσες του κόσμου. Και το πιο εντυπωσιακό είναι ότι, τόσα χρόνια μετά, παραμένει το ίδιο επίκαιρο. Με cocktails που δύσκολα ξεχνάς, υποδειγματική φιλοξενία και μια ομάδα που συνεχίζει να εξελίσσεται, εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για την Ευρώπη ενώ ο Θάνος συγκαταλέγεται στους κορυφαίους μέντορες του χώρου παγκοσμίως.
The Clumsies (No.30)
Το The Clumsies είναι από εκείνα τα bars που συνέβαλαν καθοριστικά ώστε η Αθήνα να καθιερωθεί ως ένας από τους σημαντικότερους cocktail προορισμούς της Ευρώπης. Δημιουργικό, εξωστρεφές, γεμάτο ενέργεια και πάντα ανοιχτό σε νέες ιδέες, κατάφερε να δημιουργήσει μια μοναδική σχέση με το κοινό του. Δεν σταμάτησε ποτέ να εξελίσσεται, παραμένοντας σημείο αναφοράς για τη σύγχρονη ελληνική bar σκηνή.
Gorilla (No.33)
Η παρουσία του Gorilla στη λίστα έχει μια ξεχωριστή σημασία. Δεν εκπροσωπεί μόνο ένα εξαιρετικό bar. Εκπροσωπεί και μια πόλη που τα τελευταία χρόνια αναπτύσσει με συνέπεια τη δική της bar ταυτότητα. Με πολλή δουλειά, ξεκάθαρη φιλοσοφία και ένα ιδιαίτερα δυνατό cocktail menu, το Gorilla απέδειξε ότι οι μεγάλες ιδέες δεν γεννιούνται μόνο στις πρωτεύουσες. Και μαζί του, ολόκληρη η Θεσσαλονίκη βρέθηκε επάξια στον ευρωπαϊκό χάρτη του bartending.
Η επιτυχία που δεν μετριέται μόνο με θέσεις
Έξι ελληνικά bars στην πρώτη διοργάνωση των Europe’s 50 Best Bars.
Μιλάμε για μια ελληνική bar σκηνή.
Η οποία πέρα από τα μπαρ που είδαν το φως της δημοσιότητας μέσω της λίστας έχει δεκάδες άλλα κορυφαία μπαρ, που απλά δεν επεδίωξαν την διεθνή δημοσιότητα.
Η ελληνική παρουσία όμως δεν περιορίστηκε στα bars της Ελλάδας.
Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότεροι Έλληνες bartenders και bar owners διαπρέπουν και εκτός συνόρων, αποδεικνύοντας ότι η ελληνική φιλοξενία δεν είναι μόνο χαρακτηριστικό των ελληνικών bars, αλλά μια κουλτούρα που ταξιδεύει μαζί τους.
Η Ευρώπη σε μια ματιά
Αν όμως κάτι απέδειξε η πρώτη λίστα των Europe’s 50 Best Bars, είναι ότι σήμερα η Ευρώπη αποτελεί ίσως τον πιο συναρπαστικό cocktail προορισμό στον κόσμο.
Στο Όσλο, το Himkok εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς αποτελώντας για εμένα ένα από τα πιο αγαπημένα μου μπαρ . Ένα bar που δεν σταματά ποτέ να εξελίσσεται και που εδώ και χρόνια συνδυάζει δημιουργικότητα, παραγωγή, βιωσιμότητα και φιλοξενία με τρόπο πραγματικά μοναδικό.
Στο Λονδίνο, το εμβληματικό Connaught Bar εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς για την κλασική κομψότητα και την ακρίβεια του bartending. Δίπλα του, το Tayēr + Elementary συνεχίζει να επηρεάζει όσο λίγα bars τη σύγχρονη παγκόσμια bar σκηνή ενώ το Scarfes Bar παραμένει ένα από τα πιο ολοκληρωμένα hotel bars της Ευρώπης. Και το τόσο πρωτοποριακό Panda & Sons στο Εδιμβούργο.Η νέα άφιξη της χρονιάς, το Waltz, απέδειξε ότι το Λονδίνο εξακολουθεί να ανανεώνεται διαρκώς, κερδίζοντας επάξια το βραβείο του καλύτερου νέου ανοίγματος.
Στη Βαρκελώνη, το Sips επιβεβαίωσε γιατί θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα cocktail bars της εποχής μας, ενώ το ιστορικό Boadas συνεχίζει να υπενθυμίζει ότι η διαχρονική κομψότητα δεν χρειάζεται εντυπωσιασμούς για να παραμένει σύγχρονη. Εκεί και το αγαπημένο Paradiso με το εξαιρετικό hospitality.
Εκεί και το εξαιρετικό Mirror του Stan Harcinic στην Μπρατισλάβα. Το πανέμορφο και κορυφαίο σε hospitality Moebious στο Μιλάνο. Το μοναδικό Camparino. Και τόσα άλλα.
Τα ειδικά βραβεία
Πέρα από την τελική κατάταξη, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν και τα ειδικά βραβεία της διοργάνωσης, που αναδεικνύουν διαφορετικές πτυχές της σύγχρονης bar κουλτούρας.
Ο θρυλικός Salvatore Calabrese τιμήθηκε με το Roku Industry Icon Award, μια αναγνώριση για μια πορεία που επηρέασε όσο λίγοι τη σύγχρονη ιστορία του bartending. Ο άνθρωπος που καθιέρωσε το Duke’s Bar ως παγκόσμιο σημείο αναφοράς για το Martini και δημιούργησε το Breakfast Martini εξακολουθεί να αποτελεί πηγή έμπνευσης για ολόκληρη τη βιομηχανία.
Το Waltz στο Λονδίνο απέσπασε το Three Cents Best New Opening Award, επιβεβαιώνοντας ότι η νέα γενιά συνεχίζει να ανεβάζει τον πήχη.
Το Panda & Sons στο Εδιμβούργο βραβεύθηκε για το καλύτερο cocktail menu της χρονιάς, το De Vie στο Παρίσι τιμήθηκε για την ολοκληρωμένη προσέγγισή του στη βιωσιμότητα, ενώ το Hide στη Βουδαπέστη απέσπασε το βραβείο καλύτερου design.
Ιδιαίτερη μνεία αξίζει και στο Mirror Bar της Μπρατισλάβας, που τιμήθηκε με το Michter’s Art of Hospitality Award, ένα βραβείο που, κατά τη γνώμη μου, αποτελεί ίσως μία από τις σημαντικότερες διακρίσεις που μπορεί να λάβει ένα bar.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, όλοι μπορούμε να μάθουμε μια νέα τεχνική. Η πραγματική φιλοξενία όμως δεν διδάσκεται τόσο εύκολα.
Εκείνο το βράδυ στο Άμστερνταμ…
Όταν τελείωσε η απονομή, βγήκα να περπατήσω μόνη μου στους δρόμους του Άμστερνταμ. Δεν σκεφτόμουν τις θέσεις. Ούτε τα βραβεία. Ούτε ποιος βγήκε πρώτος και ποιος δεύτερος. Σκεφτόμουν τους ανθρώπους.
Τους ανθρώπους που γνώρισα όλα αυτά τα χρόνια πίσω από τις μπάρες.
Εκείνους που είδα να ξεκινούν χωρίς χρήματα αλλά με μεγάλα όνειρα.
Εκείνους που ταξίδευαν πληρώνοντας μόνοι τους τα αεροπορικά τους για να παρακολουθήσουν ένα masterclass ή να δουλέψουν λίγες μέρες δίπλα σε κάποιον που θαύμαζαν.
Εκείνους που δούλευαν δώδεκα ώρες πίσω από τη μπάρα και μετά έφευγαν για να παρακολουθήσουν μια παρουσίαση ή να δοκιμάσουν ένα καινούργιο bar.
Εκείνους που πίστεψαν ότι η Ελλάδα μπορούσε κάποτε να αποκτήσει τη δική της θέση ανάμεσα στις σημαντικότερες bar σκηνές του κόσμου.
Και τότε κατάλαβα ότι αυτό που ζήσαμε εκείνο το βράδυ δεν ήταν απλώς μια απονομή.
Ήταν η επιβεβαίωση ότι η επιμονή, η γνώση, η συνεργασία και η γενναιοδωρία μπορούν τελικά να αλλάξουν την ιστορία ενός ολόκληρου κλάδου.
Θυμήθηκα ανθρώπους που δεν βρίσκονται πια πίσω από τις μπάρες. Άλλους που άλλαξαν πορεία. Άλλους που συνεχίζουν να δουλεύουν αθόρυβα, μακριά από τα φώτα. Γιατί και εκείνοι είναι μέρος αυτής της ιστορίας.Καμία μεγάλη σκηνή δεν χτίζεται από μία γενιά. Χτίζεται από πολλές.
Από ανθρώπους που παραδίδουν τη σκυτάλη στους επόμενους. Και οι επόμενοι την πηγαίνουν λίγο πιο μακριά.
Εκείνο το βράδυ Άμστερνταμ και την επόμενη μέρα ένιωσα κάτι που δύσκολα περιγράφεται. Ένιωθα σαν να γύριζαν όλοι να με κοιτάξουν επειδή είμαι Ελληνίδα.
Όχι από έπαρση. Αλλά από μια βαθιά υπερηφάνεια. Γιατί αισθανόμουν ότι ανήκω, έστω και λίγο, σε έναν χώρο που κατάφερε κάτι πραγματικά σπουδαίο.
Σε έναν χώρο που δεν σταμάτησε ποτέ να εξελίσσεται. Που έμαθε να συνεργάζεται αντί να ανταγωνίζεται. Να μοιράζεται αντί να κρύβει. Να εμπνέει αντί να αντιγράφει. Να ανοίγει δρόμους και για τους επόμενους.
Οι λίστες θα αλλάξουν. Οι θέσεις θα αλλάξουν. Τα βραβεία θα αλλάξουν. Αυτό είναι το όμορφο. Αντικατοπτρίζει μια σκηνή που εξελίσσεται διαρκώς. Γιατί έτσι προχώρησε πάντοτε αυτός ο χώρος. Και έτσι θα συνεχίσει να προχωρά.
Και η Ελλάδα… δεν βρίσκεται πια απλώς μέσα σε αυτή την ιστορία. Είναι ένα σημαντικό μέρος της.
Και αυτό, για όσους παρακολουθούμε αυτή τη διαδρομή εδώ και περισσότερα από είκοσι χρόνια, είναι ίσως η μεγαλύτερη ανταμοιβή.
Συγχαρητήρια σε όλα τα bars που βρέθηκαν στη φετινή λίστα. Και σε όσα δεν είναι και ξέρω ότι κάνουν υπέροχη δουλειά
Στις ομάδες τους.
Στους ανθρώπους πίσω από τις μπάρες.
Και σε όλους εκείνους που, κάθε μέρα, με αφοσίωση, επαγγελματισμό και αγάπη για αυτό που κάνουν, συνεχίζουν να ανεβάζουν το επίπεδο της ευρωπαϊκής bar σκηνής.
Γιατί εκείνο το βράδυ στο Άμστερνταμ δεν κέρδισε μόνο το Line.
Δεν κέρδισαν μόνο έξι ελληνικά bars.
Κέρδισε μια ολόκληρη γενιά ανθρώπων που πίστεψε ότι η Ελλάδα μπορούσε κάποτε να γίνει σημείο αναφοράς για το ευρωπαϊκό bartending.
Και απέδειξε ότι είχε δίκιο.
